Nederland vraagt van werkgevers iets wat weinig landen zo zwaar bij het bedrijf leggen: bij ziekte tot 104 weken loondoorbetaling, met een re-integratieketen die de werkgever grotendeels betaalt — terwijl de medische reden wettelijk bij de bedrijfsarts blijft en de werkgever die diagnose niet mag kennen.
Dat is geen LinkedIn-mythe. Het is hoe het stelsel is ontworpen. Duitsland zit na ongeveer zes weken al grotendeels in het sociale stelsel, België en Spanje na weken in plaats van jaren. In Nederland blijft de rekening langer bij de werkgever — inclusief arbodienst, casemanagement en re-integratie — met het UWV als poortwachter achteraf. Wie de plicht onvoldoende invult, riskeert een loonsanctie en in het worst case nog een verlenging.
Die prikkel werkt: wie twee jaar doorbetaalt, heeft belang bij echte re-integratie. Tegelijk is de prikkel niet even zwaar voor iedereen. Bij een bedrijf van achthonderd is een langdurig zieke een dossier. Bij een bedrijf van acht is het een strop. CBS-cijfers laten bovendien zien dat verzuim en langdurige gevallen regionaal en per bedrijfsgrootte verschillen — Zuid-Limburg scoorde in recente jaren hoog op verzuim. Verzekeren maakt de kosten voorspelbaar; het laat ze niet verdwijnen. De premie is de rekening, gespreid.
Daarom zijn veel ondernemers terughoudend met vaste contracten. Niet uit antipathie tegen mensen, maar uit rekenkunde: vast = loondoorbetalingsrisico + poortwachterdossier. Het kabinet erkent in toelichtingen op arbeidsmarktwetten zelf dat de loondoorbetalingsplicht voor relatief veel mkb-werkgevers een drempel is om mensen vast in dienst te nemen. Procesregels kunnen “werkbaarder” worden; de kern van 104 weken blijft het uitgangspunt van het stelsel.
Wat dit wél en niet betekent
Wel: loondienst brengt een unieke Nederlandse combinatie van lange inkomenszekerheid voor de werknemer en lange private risicodragendheid voor de werkgever. Privacy op diagnose is een bewuste keuze; de spanning “betalen en sturen zonder medische details” is structureel.
Niet: de werkgever betaalt letterlijk de hele zorgketen (huisarts, ziekenhuis). Wat zwaar op de werkgever drukt is vooral loon + arbo/re-integratie-apparaat, niet de hele publieke zorg. En “de werkgever beslist alles in het duister” is te kort door de bocht: de bedrijfsarts adviseert, de werkgever maakt het plan van aanpak, het UWV beoordeelt het dossier later. De pijn zit in asymmetrische informatie + asymmetrisch geld.
Ook niet: freelancers inhuren om de wet te omzeilen met een schijnconstructie. Dat is precies wat ZZP2ZZP niet is.
De positieve wending: projectwerk hoort bij een volwassen arbeidsmarkt
Als vaste contracten zwaar belasten — terecht, vanuit werknemersbescherming — dan moet de markt een eerlijk tweede spoor hebben voor werk dat geen vast dienstverband is. Niet “goedkoop personeel zonder rechten”, maar opdrachtgeverschap: een afgebakende scope, een resultaat, een zelfstandige die meerdere opdrachtgevers heeft en zelf bepaalt hoe het werk wordt gedaan.
Dat is geen loophole. Dat is de bedoeling van het onderscheid tussen arbeidsovereenkomst en overeenkomst van opdracht. Goed ingevuld is ZZP-werk:
- Project-first — wat moet er af zijn, tegen wanneer, tegen welk resultaat.
- Zonder gezagsverhouding — geen vaste kantoordagen “omdat we dat zo doen”, geen hiërarchie vermomd als “samenwerken”.
- Met echte ondernemersrisico’s bij de zzp’er — acquisitie, tarief, verzekering, leegloop — en zonder loondoorbetalingsplicht van 104 weken bij de opdrachtgever.
- Met eerlijkheid over wat loondienst wél is — structureel werk, gezag, inbedding in de organisatie: dan hoort er een arbeidsovereenkomst of een nette detacheringsroute, geen zzp-label.
Zo ontstaat er ruimte op de arbeidsmarkt die Nederland hard nodig heeft: bedrijven die wél specialisten inzetten voor migraties, campagnes, integraties, audits en bouwprojecten — zonder dat elke vraag meteen een vast dienstverband (en het bijbehorende verzuimrisico) wordt. En freelancers die opdrachten krijgen die bij ondernemerschap passen, niet bij “tijdelijk op de stoel van een zieke collega”.
Waarom dit juist nu relevant is
De discussie over ziekteverzuim en mkb-drempels loopt parallel aan de handhaving rond schijnzelfstandigheid. Dat voelt voor sommige opdrachtgevers als een dubbele klem: vast is duur en risicovol; flex via zzp mag niet als het eigenlijk loondienst is. De gezonde uitweg is niet paniek of schijnconstructies, maar bewust kiezen:
- Structureel werk, aansturing, vaste plek in het team → loondienst (of heldere uitzend/detachering).
- Afgebakend project, resultaat, zelfstandige werkwijze → echte zzp-opdracht.
- Twijfel → webmodule en officiële hulpmiddelen, of kies de zwaardere vorm. Twijfel mag geen “toch maar zzp met kantoorplicht” worden.
ZZP2ZZP kiest expliciet voor optie 2. Geen hybride “twee dagen kantoor omdat het teamgevoel”, geen recruiter-marge op jouw dagtarief, wel direct contact tussen volwassen partijen. Zie ook onze lijn over geen hybride opdrachten en verkapt dienstverband.
Voor opdrachtgevers: wat je wint met echte freelancers
- Voorspelbare projectkosten — tarief en scope, geen open-ended loondossier van twee jaar.
- Specialisatie op afroep — de persoon die dit soort migratie of campagne al heeft gedaan, zonder een FTE te openen voor een piek.
- Minder “verkeerde tool” — je lost geen structurele bezetting op met zzp; je lost projectpieken en expertise op met zzp.
- Minder juridische grijze zone — als je resultaat en zelfstandigheid serieus neemt, pas je beter bij de bedoeling van de wet dan bij schijnflex.
Dat is geen anti-werknemersverhaal. Integendeel: wie loondienst nodig heeft, moet die bescherming (inclusief 104 weken) serieus nemen. Wie een project nodig heeft, moet een zelfstandige serieus nemen — met fatsoenlijk tarief, heldere scope en zonder te doen alsof het een junior op de bank is.
Voor freelancers: waarom dit ook jouw verhaal is
Als de markt alleen nog vast of paniek-flex kent, verliezen zelfstandigen opdrachten aan onzekerheid bij opdrachtgevers. Een helder verhaal helpt: jij bent geen “goedkope zieke-vervanger” en geen verkapte werknemer. Jij levert projectresultaat. Opdrachtgevers die de loondoorbetalingslogica snappen, snappen ook waarom ze jou anders moeten inkopen — en waarom ze jou niet moeten vragen om elke dinsdag op kantoor te zijn “omdat de rest dat ook doet”.
Jouw kant van de deal blijft stevig: verzekeringen, buffers, meerdere opdrachtgevers, nee zeggen tegen schijnconstructies. Ondernemerschap is geen meme; het is de prijs van de vrijheid die de loondienstkant bewust niet heeft.
Conclusie
Nederlandse ziektewetgeving is streng voor werkgevers en beschermend voor werknemers. Die combinatie verklaart een deel van de terughoudendheid bij vaste contracten — vooral in het mkb en in regio’s met hoog verzuim. De productieve reactie is niet cynisme over “het systeem”, maar het juiste instrument kiezen: loondienst waar loondienst hoort, en echte ZZP-opdrachten waar projectwerk hoort.
ZZP2ZZP bestaat om die tweede route schoon te houden: direct, projectmatig, zonder recruiter, zonder hybride maskerade. Zo blijft vast vast — en blijft freelance freelance.
Dit is geen juridisch of fiscaal advies. Regels rond loondoorbetaling, poortwachter en schijnzelfstandigheid zijn situatiespecifiek; raadpleeg bij twijfel een adviseur of de officiële overheidsinformatie.
Want to view or post assignments? Sign up and confirm your email first — no exceptions.
Geef een reactie